Deniz Canlıları Zararlı Virüsleri Bizden Uzakta Tutuyor

İnsan yaşamını tehdit edebilecek bulaşıcı hastalıklara neden olan virüsleri barındıran yerler arasında ilk akla gelenler yağmur ormanları ve vahşi yaşam alanlarıdır şüphesiz. Ancak, okyanuslar da virüs yoğunluğu bakımından derya deniz. Ancak, bunların karaya çıkıp insan yaşamını tehdit etmesini önleyen önemli bir unsur var: Deniz canlıları.

Durmadan virüsle oturup kalktığımız bu pandemi günlerinde hastalık yapıcı etmenler her zamankinden daha çok gündemde ve tüm zamanlarda olduğundan daha çok dikkatimizi çekiyor. Her geçen gün bu tür hastalıklara neden olan mikroorganizmalar hakkında daha fazla bilgi ediniyoruz. Örneğin, çok geniş bir biyoçeşitlilik ortaya koyan yağmur ormanlarında HIV, Ebola ve sarı humma gibi hastalıklara neden olan mikroorganizmaların da barındığını biliyoruz. Üretim ve ekonomik faaliyetler nedeniyle insanların bu habitatlarla çok fazla haşır neşir olmasının çok tehlikeli sonuçlar doğurabileceğinin farkındayız. Peki ya okyanuslarda durum nedir?

Fotoğraf: David Tipling / Getty Images

Treehugger’da yer alan bir habere göre, bilim insanları okyanuslarda 200.000 farklı virüs popülasyonunun cirit attığını keşfettiler ancak gerçek miktar milyonlarla ifade edilebilir. Bunların büyük bir bölümü insan yaşamına tehdit oluşturmuyor fakat bu potansiyele sahip olanları engelleyen en önemli kahramanlar ise bunları kontrol altında tutan deniz canlıları.

Bu tür mikroorganizmaların büyük bir bölümü canlılara ulaşamıyor. Onlara karşı birer bariyer oluşturan kabuklular ise burada en kritik rolü oynuyor. Süzgeç işlevi gösteren yapılara sahip canlılar da farklı bir şekilde virüs popülasyonuna etki ediyor. Örneğin, Japon istiridyesi besin almak için okyanus suyunu süzer. Kendi beslenmesi için bu işlemi yaparken patojenleri de arındırmış oluyor.

Fotoğraf: Reinhard Dirscherl / Getty Images

Okyanuslarda hastalık yapıcıların popülasyonunu kontrol altında tutarak sağlıklı bir dengenin sağlanmasında etkili olan deniz canlıları ise en minik olanlar ve bunlar en az bildiklerimiz olabilir. Deniz anemonları, deniz omurgasızları, midyeler, süngerler ve yengeçler bu işlemde en çok öne çıkan canlılar. Özellikle süngerler, okyanuslardaki hastalık yapıcı etmenleri yutan birer kara delik gibi. Yapılan deneylerde, son derece hızlı ve etkin bir şekilde virüs öğüttükleri görülüyor. Yengeçlerin sadece 24 saat içinde bunların %90’ını etkisiz hale getirdiği bulundu. Midyelerde ise bu oran %12 olarak ölçüldü. Bunlar laboratuvar ortamının bulguları tabii ki. Araştırmacılar, okyanus koşullarının son derece karmaşık olduğunu ve bu canlıların işini kolaylaştıran ya da baltalayan pek çok unsurun bu değerleri etkileyebileceğini ifade ediyorlar.

Okyanuslarda kimisinin varlığından bile haberdar olmadığımız canlılar hepimizi ölümcül patojenlerden emsalsiz biçimde koruyadursun hepimizi olduğu gibi onları da tehdit eden bir unsur var: küresel ısınma. Buzulların erimesi, davranışlarını bilemediğimiz çok çeşitli hastalık yapıcı etmenlerin açığa çıkabileceği koşullara gebe. PDV bunlardan sadece biri ve Sputnik’in 2019 tarihli bir haberine göre, şimdiye dek su samurları, foklar ve denizaslanlarının ölümüne neden olmuş bile. Buzullar eriyip de okyanus canlılarının adapte olduğu koşullar değişince, onlar da açılan yeni yolları takip ederek kendilerine yeni yaşam alanları arıyor ve bu esnada farklı canlı popülasyonlarıyla karşılaşıp etkileşime giriyorlar. Bu durum, ölümcül virüs yayılımına zemin hazırlıyor.

Bu ve daha fazla tehditle yaşamak istemiyorsak küresel ısınma sorununa bir çözüm bulmamız gerekiyor. Halen bizden başka bir akıllı tür ortalarda görünmediğinden dolayı, tüm gezegendeki yaşamı ilgilendiren bu sorumluluk insanlığın ellerine bakıyor.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s